HATIRLI BAYRAMI NEDİR?

-



Van'ımızın zengin kültürü, gelenek görenekleri var. Bunlardan biri insani, vicdani bulduğum akraba, komşu ve dostlar arasında ilişkileri, sevgiyi güçlendiren geçmişi asırlar öncesine dayanan "Hatırlı bayramı”dır. 

Anadolu'nun bir çok yöresinde kutlanan bu bayram gücünü kadir kıymet bilmekten, sevdiğine dostuna değer vermekten ve  paylaşımdan alır.

Dini bayram öncesi bir yakınını kaybeden ailenin bayramda yaşayacağı kederin paylaşıldığı, yası tutulan kişinin birlikte anıldığı genelde bayramın ilk günü teselli amacıyla yapılan bayram ziyaretine " Hatırlı bayramı “ denilmektedir. 


Hatırlı bayramı geleneği Vanlı aileler arasında günümüzde de devam etmektedir. Eskiden bu geleneğe "Kara bayram" da denilmekteydi.  Ancak sonraki yıllarda  bayramın ruhuyla örtüşmeyen bu tanım ortadan kalkmıştır.


Yakında basımı yapılacak olan " VAN'IN YAKIN TARİHİNE IŞIK TUTAN SÖYLEŞİLER- İkram Kali"  isimli kitabımdan konuyla ile ilgili alıntı.




Van'ın 1940'lı yıllarını Prof. Dr. Cahit Çoruh anlatıyor: 


'Uzun süreli kaldığımız evimiz Tepebaşı Mahallesi Sıhke Caddesi'nde şimdiki Trafik Sokak'tan Çarşı tarafındaydı. Caddedeki bahçeli ferah Van evlerini ve güzel ve yardımsever komşularımızı çok iyi hatırlıyorum. Komşularımızla aile gibiydik. Caddedeki ve evimizin önündeki kanaldan nerdeyse tüm su ihtiyaçlarımıza yeten kehriz suyu akardı. Üst komşuluğumuzda İsmail Güldal ailesi alt komşuluğumuzda Naci Ergin ailesi otururdu. Karşımızda Ömer Selçuk ailesi (benimle ilgilenen oğulları Selahattin, Cahit ve Nahit Selçuk) onların üst tarafında Mahmut Doğanlar, Yaşar Meriçler alt tarafında Tahir Sönmezler, Avcı ailesi otururdu. Bahattin Altaylar, Nabat Teyze (çok şey öğrendiğim oğlu Kemal Bingöl), Kuralkanlar, Şaban Boysanlar, Müştak Boysanlar, Mısırlıoğlular, Adıgüzeller, Ünsallar, Menzilcioğluları, Avcılar, Selahattin Aslanoğlu aşağıda Şükrü Altaylar, Suphi Konuklar, daha aşağıda Altaylılar (Mustafa Altaylı, Yakup Altaylı, Kubilay Altaylı), Milli İstihbarat Teşkilatında görev yapan Abdullah Bey aileleri hatırladıklarım.


Komşumuz Rahmetli Şahap Ergin'in babası rahmetli Naci Ergin o yıllarda beni meşgul eden, manevi destekleri olan komşumuzdu. Evlerinin dış duvarın üstünde demir parmaklıklar vardı. Naci Bey o parmaklıkları bana boyatarak yağlı boya fırçasını kullanmayı öğretti.


Babam vefat ettiğinde ben 10 yaşındaydım.  Vefat sonrası ilk bayramda evimizin karşısında oturan komşularımız Ömer Selçuk, Mahmut Doğan beyler ilk bayram ziyaretini bizim eve yaptılar. Hüzün ve mutlulukla karışık duygular yaşadık. Bizdeki bayramlaşmadan sonra bana evin reisi artık sensin, birlikte komşuları gezeceğiz dediler. Beni yanlarına alarak ve büyük bir insan gibi değer vererek komşularımızı bayram kutlaması için gezdik."








Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

Mustafa Yıldızbaş ile Geçmişe Yolculuk

-
Resim
“Hayat, kimi zaman köy yollarında başlar, bazen bir sobanın başında, bazen bir sınıfın sessizliğinde büyür...” Kibarlığı,  sevgi ve hoşgörüyü uzun boylu, güçlü fiziki yapısında taşıyan Mustafa Yıldızbaş, beden eğitimi öğretmeni, voleybol, basketbol, hentbol ve futbol müsabakalarının başarılı hakemi olarak adını hafızalara ve öğrencilerinin gönlüne kazımıştır. Öğretmen emeklisi Mustafa Yıldızbaş’la öğrencilikten öğretmenliğe, sporculuktan hakemliğe uzanan geçmişe yolculuk yaptık.  Oğuzların Çepni boyuna mensup, Sünni Türk kökenli Küresinli topluluğuna mensup Vanlıyım. Ailemiz 1915 öncesinde İran’ın Batı Azerbaycan bölgesinde yaşanan sıkıntılar üzerine Türkiye’nin teşvikiyle Van’a göç etmiştir.  1949 yılında Van’ımızın Alaköy köyünde dünyaya geldim. Babam Mehmet Yıldızbaş, geçimini topraktan kazanan bir çiftçiydi. O yıllarda evin tek çocuğuydum. Zamanla dokuz kardeşim daha oldu ama kader ağır yüzünü gösterdi; hepsi birer birer vefat etti. “Bana umut ve destek verdi” İlkokul...
Devamı

VAN’A DEĞER KATAN MUHTEŞEM PROJE

-
Resim
  VAN’A DEĞER KATAN MUHTEŞEM PROJE Urartu Devleti Milattan Önce birinci yüzyılın başında, Anadolu’da, Van Gölü çevresinde kuruldu. Başkenti Tuşpa (Van) olan Urartu Devleti, Milattan Önce 8. ve 7. yüzyılda en güçlü olduğu dönemini yaşadı. Bu dönemde devletin sınırları içinde İran’ın kuzeybatısı, Aras Vadisi ve Doğu Anadolu yer almaktaydı. Mezopotamya ve Asur sanatının etkisini barındıran bir kültüre sahip olan Urartular, çivi yazısı ve Hitit hiyeroglif yazısını kullanan bir devletti. Urartular’ın siyasi ilişkilerinde öne çıkan devlet, Asurlular’dı. Asurlular ve Urartular birçok kez savaşmıştır.  Milattan önce 810 ile 786 yılları arasında hüküm süren Urartu Kralı Menua Anadolu ve dünya su mühendisliğinin harikalarından biri olan 51 km uzunluğundaki Menua Sulama Kanalı’nı yaptırmıştır. Deniz seviyesinden 1700 metre yükseklikte yaptırılan “Edremit Van’a bakar içinde Şamaran akar “ dizeleriyle Van türkümüze konu olan Vanlılar arasında Şamran olarak  bilinen sulama kanalı Gürpı...
Devamı

ESKİ CEZAEVİ CADDESİ'NİN BİLİNMEYEN HİKAYESİ

-
Resim
Belli bir inanç, değer ve kültür varlığı olan insanın eli bir yere değer ve o yer bir mekâna dönüşür. O yer, yer olmaktan çıkar ve adını bulur. Adı mahalle olur, sokak olur; ev, çarşı, hapishane, park, meydan olur.  Mahalle, cadde, sokak adları ise ortak bellek oluşturmanın geçmişten geleceğe nesiller boyu köprü kurmanın aracı olarak kabul edilir.   Van şehir merkezinde günlük hayatın aktığı caddelerden biri Eski Cezaevi Caddesi' dir.  Van Büyükşehir Belediyesi tarafından genişletme, alt yapı, kaldırım, asfalt yenileme çalışmaları başlatılmasıyla birlikte Eski Cezaevi Caddesi  farkındalık yaratarak ismi insanların ilgisini çekmeye başladı.  Merak edenler soruyor; " Eski Cezaevi Caddesi adını nereden alıyor? Neden Eski Cezaevi Caddesi adı verilmiş. Ne zaman verilmiş? "  Edindiğimiz bilgiler, yaptığımız araştırmalar doğrultusunda soruları yanıtlamaya çalışalım. Van'ın göbeğinde her gün binlerce insanın  ve aracın gelip geçtiği bu cadde, aslında...
Devamı